เจ็บคอกินยาอะไรดี? รวมวิธีเลือกยาแก้เจ็บคอเบื้องต้นและการดูแลตัวเองให้หายไว

หากมีอาการเจ็บคอเบื้องต้น ควรใช้ ยาแก้ปวดพาราเซตามอล เพื่อลดอาการระคายเคือง ร่วมกับ สเปรย์พ่นคอ (Throat Spray) หรือ ยาอม (Lozenges) ที่มีส่วนผสมของยาฆ่าเชื้อหรือยาแก้อักเสบเพื่อบรรเทาอาการตรงจุด ทั้งนี้ อาการเจ็บคอกว่า 80% เกิดจากไวรัส จึงไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ (ยาฆ่าเชื้อ) เว้นแต่จะมีอาการไข้สูงและมีหนองในลำคอ

1. เจ็บคอแต่ละประเภท ต้องเลือกกินยาแบบไหน?

การเลือกยาที่ถูกต้องขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงและอาการร่วม ตามข้อมูลจาก คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ยาแก้เจ็บคอที่นิยมใช้มี 3 กลุ่มหลัก:

ยาแก้ปวดและลดการอักเสบ (Analgesics & Anti-inflammatory)

หากคุณมีไข้ร่วมกับอาการเจ็บคอ ยาในกลุ่มนี้จะช่วยลดทั้งความเจ็บปวดและการอักเสบในลำคอได้

• Paracetamol: ช่วยลดไข้และบรรเทาอาการเจ็บคอระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง
• Ibuprofen: หากเจ็บคอมากจนกลืนลำบาก ยาในกลุ่ม NSAIDs จะช่วยลดการอักเสบของเนื้อเยื่อในลำคอได้ดีกว่า (ควรปรึกษาเภสัชกรเนื่องจากมีผลข้างเคียงต่อกระเพาะอาหาร)

ยาอมแก้เจ็บคอ (Lozenges)

ยาอมช่วยเพิ่มการหลั่งน้ำลายเพื่อลดความแห้งในลำคอ โดยยาอมบางชนิดจะมีส่วนผสมของ ยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) หรือ ยาแก้อักเสบ (Flurbiprofen) เพื่อช่วยลดความเจ็บปวดได้โดยตรง

• กลุ่มสมุนไพร/เมนทอล: ช่วยให้รู้สึกเย็น สบายคอ ลดอาการไอ
• กลุ่มที่มีตัวยาระงับเชื้อ: ช่วยลดจำนวนเชื้อจุลินทรีย์ในปากและลำคอ
• กลุ่มที่มีตัวยาแก้อักเสบ (เช่น Flurbiprofen): ช่วยลดอาการเจ็บปวดจากการอักเสบได้ตรงจุดมากกว่ายาอมทั่วไป

สเปรย์พ่นคอ (Throat Sprays)

เป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากในปัจจุบัน เพราะออกฤทธิ์เร็วและตรงจุด

• สเปรย์จากสารสกัดธรรมชาติ: เช่น สารสกัดจากดอกคาโมมายล์ (Kamillosan), ฟ้าทะลายโจร หรือโพรโพลิส (Propolis) ช่วยลดการอักเสบและลดแบคทีเรีย
• สเปรย์ที่มีส่วนผสมของยาชาหรือยาแก้อักเสบ (เช่น Benzydamine): ช่วยลดอาการเจ็บคอได้อย่างรวดเร็ว เหมาะสำหรับผู้ที่เจ็บคอมากจนกลืนอาหารลำบาก

2. ตารางสรุป: เลือกยาแก้เจ็บคอให้เหมาะกับอาการ

 

3. วิธีดูแลตัวเองให้หายเจ็บคอไวขึ้น (Experience-Based Tips)

หากอาการไม่รุนแรง คุณสามารถดูแลตัวเองตามคำแนะนำของ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ดังนี้:

• กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ: ผสมเกลือครึ่งช้อนชากับน้ำอุ่น 1 แก้ว กลั้วคอวันละ 3-4 ครั้ง น้ำเกลือจะช่วยดึงความชื้นออกจากเนื้อเยื่อที่บวมและช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรียบางส่วน
• จิบน้ำอุ่นผสมน้ำผึ้งมะนาว: น้ำผึ้งมีฤทธิ์ต้านเชื้อจุลินทรีย์ตามธรรมชาติ ส่วนมะนาวช่วยละลายเสมหะ
• พักผ่อนเสียง: หลีกเลี่ยงการตะโกนหรือใช้เสียงมากเกินไปในช่วงที่คออักเสบ
• งดของทอดและของเย็น: อาหารมันและน้ำเย็นอาจทำให้ระคายเคืองคอมากขึ้นและกระตุ้นการไอ

4. เจ็บคอระดับไหน? ที่ต้องไปพบแพทย์ทันที

ตามเกณฑ์ของ โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ หากคุณมีอาการ "Red Flags" ต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์ทันที:

1. มีไข้สูงเกิน 38 องศา ติดต่อกันเกิน 2-3 วัน
2. มีจุดหนองสีขาวหรือเทาที่ต่อมทอนซิล
3. หายใจลำบาก หรือกลืนน้ำลายไม่ได้เลย
4. ต่อมน้ำเหลืองที่คอมีอาการบวมโตและกดเจ็บ
5. เสียงแหบติดต่อกันเกิน 2 สัปดาห์

5. ข้อควรระวัง: อย่ากินยาฆ่าเชื้อ (Amoxicillin) พร่ำเพรื่อ

ข้อมูลจากโครงการ Antibiotics Smart Use (ASU) กระทรวงสาธารณสุข ยืนยันว่า อาการเจ็บคอ 80% หายได้เองโดยไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ เพราะเกิดจากเชื้อไวรัส การใช้ยาปฏิชีวนะพร่ำเพรื่อจะนำไปสู่ภาวะ "เชื้อดื้อยา" ทำให้ในอนาคตเมื่อเจ็บป่วยรุนแรงจะหาทางรักษาได้ยากขึ้น